محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد یکی از دلایل افزایش تورم در دی و بهمن سال گذشته، افزایش نرخ ارز در سامانه نیما بود. او تأکید کرد که بانک مرکزی در سال جاری سیاست تثبیت نرخ ارز در بازار ارز تجاری را در پیش گرفته تا بتواند برنامههای پولی خود را طبق اهداف تعیینشده دنبال کند.
فرزین سیاست تثبیت را راهبرد اصلی بانک مرکزی در سال «سرمایهگذاری برای تولید» معرفی کرد. او گفت: «در سال جاری نرخ ارز بازار تجاری را در یک کانال مشخص تثبیت میکنیم و همزمان، کاهش نرخ تورم و نرخ رشد نقدینگی را هدفگذاری کردهایم.»
بانک مرکزی همچنین در سال ۱۴۰۴ از شیوهای نوین برای هدایت هدفمند اعتبارات استفاده میکند. این بانک، طرح «حساب جهش تولید» را برای تأمین سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی راهاندازی کرده و قصد دارد این شیوه را در کل شبکه بانکی اجرا کند.
فرزین همچنین از افزایش سرمایه نظام بانکی به ۱۰۰۰ همت بهعنوان یکی از مهمترین برنامههای امسال یاد کرد و گفت: «با این اقدام، توان تأمین مالی بانکها افزایش مییابد و وضعیت ترازنامه و کفایت سرمایه آنها بهبود پیدا میکند.»
راهاندازی ریال دیجیتال و تمرکز بر حکمرانی پولی
رئیس کل بانک مرکزی از عملیاتی شدن ریال دیجیتال در سال جاری خبر داد و گفت: «با اجرای برنامه جامع ریال دیجیتال، از ظرفیت آن برای ارتقای حکمرانی ریال استفاده میکنیم.»
کنترل تورم با تثبیت نرخ ارز و مهار نقدینگی
فرزین افزود: «تأمین ارز کالاهای اساسی مانند سال گذشته با نرخ ۲۸۵۰۰ تومان ادامه دارد تا کالاهای مورد نیاز مردم با قیمت مناسب به دستشان برسد. در دو سال گذشته، نرخ رشد نقدینگی را به کانال ۲۵ درصد بازگرداندیم و امسال هم آن را حفظ میکنیم. همچنین، نرخ رشد پایه پولی در سال ۱۴۰۳ به ۲۲ درصد رسید که دستاورد مطلوبی بود.»
تأمین مالی هدفمند برای بخش تولید
او با اشاره به بررسیهای بانک مرکزی درباره مشکلات تأمین مالی، توضیح داد: «در سالهای گذشته تسهیلات بانکی بیشتر به سمت بنگاههای بزرگ رفتند و بنگاههای کوچک و متوسط کمتر مورد توجه قرار گرفتند. ما امسال تمرکز خود را بر هدایت هدفمند اعتبارات بانکی به سمت تولید قرار دادهایم.»
فرزین افزود: «طرح حساب جهش تولید که از ابتدای امسال بهصورت آزمایشی در بانک ملی آغاز شده، در سه ماه آینده پس از رفع ایرادات، به کل شبکه بانکی ابلاغ میشود. این طرح با استفاده از تسهیلات اعتباری چرخان و بازپرداخت سریع، تأمین مالی بنگاههای کوچک را هدف گرفته و ظرفیت تولید آنها را فعال میکند.»
ابزارهای غیرتورمی در خدمت تولید
فرزین تأکید کرد: «بانک مرکزی از ابزارهای غیرتورمی مانند اوراق گام، برات الکترونیکی، کارت رفاهی متصل به اوراق گام و اعتبار اسنادی داخلی برای تأمین مالی زنجیره تولید استفاده میکند. این ابزارها بهصورت مستقیم به هدف اصابت میکنند و بازدهی بالاتری دارند.»
اصلاح نظام بانکی و مدیریت داراییها
رئیس کل بانک مرکزی گفت: «در سال جاری، با تأسیس شرکت مدیریت دارایی، اضافهبرداشت بانکها را کنترل میکنیم. این اقدام باعث کاهش ناترازی بانکها میشود و از شبکه بانکی میخواهیم با فروش داراییهای مازاد، به اصلاح ترازنامه خود بپردازند.»
گسترش همکاریهای بانکی بینالمللی
فرزین همچنین بر گسترش حضور بانکهای ایرانی در سطح منطقهای و جهانی تأکید کرد و گفت: «با راهاندازی شعب بانکی در کشورهای مختلف، میتوانیم سرمایههای خارجی جذب کنیم و تامین مالی خارجی را تقویت نماییم.»
تامین ۶۶ میلیارد دلار ارز در سال گذشته
او با اشاره به نقش کلیدی نظام بانکی در تأمین مالی ارزی گفت: «در سال گذشته بیش از ۶۶ میلیارد دلار ارز برای تأمین نیازهای اساسی و صنایع کشور تأمین شد. بانکها نقش مهمی در نقل و انتقال این ارزها ایفا کردند و امسال نیز این نقش باید پررنگتر شود.»
فرزین در پایان با اشاره به اهمیت مبارزه با پولشویی در شبکه بانکی، گفت: «بانکها باید با سرمایهگذاری روی سامانههای نظارتی، از بروز تخلفات جلوگیری کنند و در برابر تخلفات احتمالی، بهموقع واکنش نشان دهند.»