گزارش جدید شاخص مدیران خرید بخش صنعت (شامخ) از ثبت پایینترین سطح تاریخی «انتظارات تولید در ماه آینده» خبر میدهد؛ موضوعی که از نگاه فعالان صنعتی، نشانه ورود صنعت ایران به دورهای از رکود عمیق و فرسایشی است.
براساس این گزارش که از سوی مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران منتشر شده، شاخص انتظارات تولید حتی نسبت به دورههایی مانند بحران کرونا و جنگ ۱۲روزه خرداد نیز در سطح پایینتری قرار گرفته است. این مساله بیانگر افزایش بیسابقه نااطمینانی و بدبینی مدیران صنعتی نسبت به آینده کوتاهمدت فعالیتهای تولیدی است.
فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» اعلام کرد: آنچه نگرانکنندهتر از کاهش تولید فعلی است، سقوط شدید انتظارات نسبت به ماههای آینده است؛ شاخصی که از زمان آغاز انتشار شامخ در سال ۱۳۹۷ تاکنون بیسابقه بوده است.
به گفته وی، عدد شامخ کل اقتصاد در دیماه به ۴۳.۴ رسیده و برای بیستودومین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ (ناحیه رکودی) قرار دارد. همچنین شاخص سفارشهای جدید مشتریان به پایینترین سطح ۷۰ ماه اخیر رسیده که نشاندهنده افت محسوس تقاضای موثر در اقتصاد است.
در همین حال، شاخص قیمت مواد اولیه به بالاترین سطح ۴۴ ماه اخیر و شاخص قیمت محصولات تولیدی به سقف ۳۳ ماهه رسیده است؛ ترکیبی که از تعمیق «رکود تورمی» در بخش واقعی اقتصاد حکایت دارد.
کارشناسان هشدار میدهند تداوم بیثباتی در سیاستهای ارزی، تجاری و تامین مالی، همراه با اختلالاتی نظیر قطعی اینترنت و مشکلات زیرساختی، افق برنامهریزی بنگاهها را کوتاه کرده و رویکرد توسعهمحور را به بقامحور تغییر داده است. کاهش سرمایهگذاری، تعویق طرحهای توسعهای و توقف جذب نیروی جدید از پیامدهای مستقیم این وضعیت عنوان شده است.
علیرضا کلاهی صمدی، عضو کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران نیز با اشاره به «انجماد تصمیمگیری» در اقتصاد کشور تأکید کرد: بدون بازگشت ثبات سیاسی و اقتصادی و کاهش ریسکهای سیستماتیک، نمیتوان انتظار شکلگیری سرمایهگذاری معنادار در صنعت را داشت.
به باور تحلیلگران، اگر این روند ادامه یابد، صنعت ایران با فرسایش ظرفیت تولید، از دست رفتن بازارهای داخلی و صادراتی و افزایش بیکاری مواجه خواهد شد؛ وضعیتی که میتواند رکود اقتصادی را در ماههای آینده تشدید کند.
