کارشناس اقتصادی: موفقیت گواهی سپرده خاص ارزی به اعتماد فعالان اقتصادی وابسته است
یک کارشناس اقتصاد پولی و مالی با بررسی طرح «گواهی سپرده خاص ارزی» تأکید کرد مهمترین چالش این ابزار، طراحی مالی یا نرخ سود آن نیست، بلکه میزان اعتبار تعهدات دولت در بازپرداخت اصل و سود سپردههای ارزی است.
علی صادقی همدانی در یادداشتی با اشاره به مفهوم «اعتبار تعهدات دولت» (Credible Commitment) اظهار کرد در اقتصاد، اعتماد فعالان اقتصادی بر اساس عملکرد گذشته دولت شکل میگیرد، نه صرفاً وعدهها و بخشنامههای جدید. به گفته وی، اگر سرمایهگذاران احتمال دهند دولت در آینده به دلیل محدودیتهای ارزی، فشارهای مالی یا تغییر سیاستها از اجرای تعهدات خود عدول کند، استقبال از این ابزار مالی محدود خواهد بود.
وی افزود در طرح گواهی سپرده خاص ارزی، سپردهگذاران انتظار دارند اصل سرمایه و سود خود را در سررسید، دقیقاً به همان ارز و بدون محدودیت دریافت کنند. اما تجربههای گذشته مانند تغییر شیوه بازپرداخت، تأخیر یا اصلاح مقررات، موجب شده بخشی از فعالان اقتصادی نسبت به اجرای کامل این تعهدات تردید داشته باشند.
این کارشناس با اشاره به مفهوم «ناسازگاری زمانی» در اقتصاد تصریح کرد ممکن است دولت در زمان اجرای طرح، بازپرداخت ارزی را تضمین کند، اما در آینده و در صورت تشدید محدودیتهای ارزی یا تحریمها، انگیزه تغییر قواعد را داشته باشد؛ موضوعی که از ابتدا بر تصمیم سرمایهگذاران اثر میگذارد.
صادقی همدانی همچنین تأکید کرد افزایش نرخ سود به تنهایی نمیتواند اعتماد بازار را جلب کند و در صورت نبود تضمینهای معتبر، بسیاری از صاحبان ارز ترجیح میدهند دارایی خود را بهصورت اسکناس، طلا یا سایر داراییهای نقدشونده نگهداری کنند.
وی در پایان پیشنهاد کرد برای افزایش اعتماد فعالان اقتصادی، بازپرداخت گواهیهای سپرده ارزی با ابزارهایی مانند تضمین داراییهای ارزی، حسابهای امانی مستقل، نظارت نهادهای مستقل و قراردادهای حقوقی غیرقابل تغییر پشتیبانی شود تا امکان تغییر یکجانبه تعهدات دولت به حداقل برسد.
