خوراک آبزیان؛ فرصتی طلایی برای ارزآوری و توسعه صادرات غیرنفتی
صنعت خوراک آبزیان به یکی از بخشهای رو به رشد اقتصاد جهانی تبدیل شده و ایران نیز با تکیه بر ظرفیتهای تولیدی، دانش فنی و موقعیت جغرافیایی خود میتواند سهم قابل توجهی از این بازار را به دست آورد. کارشناسان معتقدند توسعه صادرات خوراک، مکملها و فرآوردههای آبزیان نهتنها به افزایش درآمدهای ارزی کشور کمک میکند، بلکه میتواند نقش مهمی در تقویت امنیت غذایی و اشتغالزایی ایفا کند.
مجید موافق قدیری، رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران، با اشاره به روند رو به رشد صادرات این محصولات گفت: طی سالهای اخیر بخشی از خوراک و مکملهای آبزیان تولید داخل به بازارهای خارجی راه یافته و این موضوع نشاندهنده توان رقابتی صنعت ایران از نظر کیفیت و قیمت است.
وی با اشاره به رشد بازار جهانی خوراک آبزیان اظهار کرد: برآوردها نشان میدهد ارزش این بازار که در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۰ میلیارد دلار بوده، در دهه آینده به بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار خواهد رسید. افزایش تقاضا برای محصولات دریایی و توسعه آبزیپروری صنعتی در جهان، نیاز به خوراک تخصصی آبزیان را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
به گفته قدیری، خوراک آبزیان بین ۵۰ تا ۷۰ درصد هزینه تولید در مزارع پرورش آبزیان را تشکیل میدهد و کیفیت آن تأثیر مستقیمی بر رشد، سلامت و بهرهوری تولید دارد. از همین رو تولید خوراک استاندارد و تخصصی به یکی از حلقههای کلیدی زنجیره تأمین آبزیپروری تبدیل شده است.
رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با اشاره به مزیتهای کشور در این حوزه افزود: ایران با برخورداری از سواحل گسترده، منابع آبی متنوع، کارخانههای مجهز و دسترسی به مواد اولیه مورد نیاز، ظرفیت بالایی برای توسعه تولید و صادرات خوراک آبزیان دارد. همچنین بهرهگیری از دانش متخصصان داخلی و فرمولاسیونهای پیشرفته امکان تولید محصولات رقابتی را فراهم کرده است.
وی خاطرنشان کرد که در حال حاضر صادرات خوراک و مکملهای آبزیان ایران به چند میلیون دلار در سال رسیده، اما این رقم فاصله زیادی با ظرفیت واقعی کشور دارد. برآوردها نشان میدهد امکان صادرات سالانه ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تن خوراک آبزیان وجود دارد که میتواند صدها میلیون دلار ارزآوری برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.
قدیری بازارهای منطقهای از جمله عراق، ترکیه، آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، روسیه و برخی کشورهای آسیایی را از مهمترین مقاصد صادراتی این محصولات عنوان کرد و گفت نزدیکی جغرافیایی، کاهش هزینه حملونقل و کیفیت مناسب تولیدات داخلی از مزیتهای رقابتی ایران در این بازارها به شمار میرود.
وی توسعه صنعت خوراک آبزیان را فراتر از یک فعالیت اقتصادی دانست و تأکید کرد که این بخش میتواند در کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، ایجاد اشتغال پایدار و تأمین امنیت غذایی نقش مؤثری ایفا کند. به گفته او، آبزیپروری یکی از کارآمدترین روشهای تولید پروتئین حیوانی در جهان محسوب میشود و با مصرف کمتر زمین و انرژی نسبت به بسیاری از بخشهای دامپروری، جایگاه مهمی در آینده تأمین غذای جهان خواهد داشت.
کارشناسان معتقدند با افزایش جمعیت جهان و رشد تقاضا برای پروتئینهای سالم، بازار خوراک آبزیان همچنان روندی صعودی خواهد داشت و این موضوع فرصت ارزشمندی را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی فراهم میکند تا حضور پررنگتری در بازارهای بینالمللی داشته باشند.
