شامخ صنعت همچنان از تداوم رکود خبر میدهد؛ هزینه تولید رکورد ۶۷ ماهه را شکست
جدیدترین گزارش شاخص مدیران خرید (شامخ) نشان میدهد بخش صنعت ایران در اردیبهشت ۱۴۰۵ همچنان در وضعیت رکودی قرار دارد. شامخ صنعت با ثبت عدد ۴۵.۳ برای هفتمین ماه متوالی پایینتر از مرز ۵۰ باقی مانده و بیانگر ادامه انقباض فعالیتهای تولیدی است؛ هرچند شدت افت تولید نسبت به فروردین کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، کاهش اختلالات ناشی از جنگ و ازسرگیری تدریجی فعالیت بنگاهها باعث شده وضعیت تولید نسبت به ماه قبل اندکی بهبود یابد، اما مشکلات ساختاری همچنان پابرجاست. محدودیت در تأمین مواد اولیه، دشواری واردات، محدودیتهای ارزی، کمبود نقدینگی، ناترازی انرژی و افت تقاضای داخلی همچنان از مهمترین عوامل فشار بر واحدهای صنعتی به شمار میروند.
شاخص مقدار تولید محصولات به عدد ۴۷.۲ رسید که اگرچه بهترین عملکرد پنج ماه اخیر را ثبت کرده، اما همچنان پایینتر از سطح تعادل قرار دارد. همچنین شاخص سفارشهای جدید مشتریان با ثبت عدد ۴۸ نشان میدهد تقاضای مؤثر در بازار هنوز به شرایط عادی بازنگشته و رکود مصرف همچنان بر فعالیت تولیدکنندگان سایه انداخته است.
یکی از نگرانکنندهترین بخشهای گزارش، کاهش موجودی مواد اولیه است. شاخص موجودی مواد اولیه خریداریشده با ثبت عدد ۳۶.۳ همچنان در یکی از پایینترین سطوح خود قرار دارد؛ موضوعی که نتیجه محدودیتهای وارداتی، مشکلات تخصیص ارز، تأخیر در ترخیص کالا و بیثباتی مقررات تجاری عنوان شده است.
بازار کار نیز همچنان تحت فشار قرار دارد. شاخص استخدام و بهکارگیری نیروی انسانی با عدد ۳۸.۷ برای سیزدهمین ماه متوالی در محدوده رکودی باقی مانده و نشان میدهد بسیاری از بنگاهها به دلیل کاهش فروش، افزایش هزینهها و کمبود منابع مالی، از جذب نیروی جدید خودداری کردهاند.
در حوزه هزینههای تولید نیز گزارش شامخ از ثبت یک رکورد جدید خبر میدهد. شاخص قیمت خرید مواد اولیه با رسیدن به عدد ۹۲.۴، بالاترین سطح خود در ۶۷ ماه گذشته را تجربه کرده که بیانگر رشد شدید هزینه نهادههای تولید در نتیجه افزایش نرخ ارز، محدودیتهای وارداتی و افزایش هزینههای حملونقل است.
همزمان، شاخص قیمت محصولات تولیدی نیز با ثبت عدد ۷۸.۱ نشان میدهد تولیدکنندگان ناچار شدهاند بخشی از افزایش هزینهها را به قیمت نهایی کالاها منتقل کنند؛ هرچند ضعف تقاضای بازار، امکان انتقال کامل این هزینهها را محدود کرده و حاشیه سود بسیاری از واحدهای تولیدی را کاهش داده است.
گزارش همچنین حاکی از آن است که شاخص فروش محصولات و صادرات هر دو با ثبت عدد ۴۱.۵ همچنان در محدوده رکودی قرار دارند و ضعف بازار داخلی، مشکلات لجستیکی، محدودیتهای ارزی و اختلال در تجارت خارجی همچنان مانع بهبود عملکرد بنگاههای صنعتی شده است.
در مجموع، گزارش شامخ نشان میدهد اگرچه آتشبس از شدت شوکهای واردشده به اقتصاد کاسته است، اما بخش صنعت همچنان با چالشهای جدی در حوزه تأمین مواد اولیه، هزینههای تولید، تأمین مالی، بازار کار و تجارت خارجی روبهروست و تا زمان اصلاح سیاستهای اقتصادی و بهبود فضای کسبوکار، خروج پایدار از رکود دور از دسترس خواهد بود.
